kocaeli , 27-01-2021

Enfeksiyon hastalıkları, Covid-19 ve zinciri kırmak!

14:04:12 | 2021-01-03

Yazan: Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. H. İbrahim Kahraman

 

İnsanın bir başka canlı tarafından hastalandırılması enfeksiyondur. Bu dünyada insanoğlu hayatını diğer canlılarla birlikte sürdürür. Bakteriler ve virüsler de bunlardandır. Bu birliktelik çoğunlukla karşılıklı faydalanma ve canlılığı birlikte sürdürme şeklindedir. Cildimizdeki, burnumuzdaki, boğazımızdaki ve tüm boşluklarımızdaki trilyonlarca bakterilerle birlikte yaşamaktayız. Son yapılan araştırmalar sonucunda bağırsaklarımız bu bakterilerimiz sebebiyle 2. beyin olarak tarif edilmektedir. Vücudumuzdaki bakterilerin sağlıklı olmamıza, hatta hastalıklardan korunmamıza katkı verdikleri bilinmektedir.

‘Ne oluyor da hastalık oluyor?’ sorusunun cevabı ise mikrobun olmaması gereken yerde olması, bünyemizin direncinin kırılması veya hastalık yapıcı bir mikropla fazla süre ve miktarda karşılaşmış olduğumuzdur. Çoğumuzun ağzında bulunan uçuk virüsü sessizce dururken, bir travma sonrası (mekanik, psikolojik) hastalık yapıcı etkisini gösterir ve uçuk ortaya çıkar. Hatta yol bulup kanımıza karışırsa, beynimize giderek öldürücü bir hastalığa bile sebep olabilir. Aynen Corona virüslerinin insan tipleri de zaman zaman ‘nezle’ dediğimiz, basit şikâyetlerle atlattığımız hastalıkları yapar. Bunun sebebi insan biyolojisinin bu virüsleri tanımasıdır.

Covid-19 virüslerinin başka özellikleri vardır. Hayvanlarda bulunan ve onlarda çoğunlukla sessiz duran bu virüs, mutasyon dediğimiz genetik bir değişime uğrayarak, insanlarda hastalık yapma ve insandan insana bulaşma kabiliyeti kazanmıştır. Hâlbuki hayvanlardaki Corona virüsleri çoğunlukla insanlarda hastalık yapmayacağı gibi bulaşma özelliğine de sahip değildir. Bunlar hayvan vücudunda çoğunlukla sessizdir. Bazen onlarda hastalık yapıcı olabilir. İşte Covid-19 virüsü Çin’in Wuhan şehrinde, vahşi hayvanların da alışverişinin yapıldığı bir pazar yerinden gelen hastalarda tespit edilmiş, insanlarda hastalık yapıcı ve çok bulaşıcı özelliği sebebiyle orada salgın yapmış, kısa sürede 20 milyonluk şehrin karantinaya alınmasına sebep olmuştur. Bu virüs Çin merkezli olmakla beraber şu anda küresel salgın (pandemi) dediğimiz tüm dünyayı etkisi altına alan bir hastalığın sebebi haline gelmiş bulunmaktadır.

 

ZİNCİRİ KIRMALIYIZ

Enfeksiyonlarla mücadelede BULAŞMA HALKASI dediğimiz ZİNCİRİ kırmak, zincire bir parça olmamak en önemli husustur. Bunu becerebildiğimiz oranda bu tür bulaşıcı hastalıklardan korunabilir ve YAYILMASINI önleyebiliriz. Covid-19 virüsü TEMAS ile bulaşan bir hastalıktır. Hava yoluyla ancak hastalık taşıyan bir insanla yakın temas içinde olursak bu mümkün olur. 1-1,5 metreden daha az bir mesafe ve 10 dakikayı aşan bir süre şeklinde olursa, hava yoluyla hastalık yapıcı miktarda virüs alınabiliyor. Çok kısa süreli temaslarda böyle bir riskin olmadığını bilmekteyiz. Bunun için günlük hayatımızda sosyal mesafe dediğimiz 1-1.5 m.’lik mesafeyi koruyarak yaptığımız davranışlar bizi Covid-19 dahil solunum yolu enfeksiyonlarıyla hastalanmaktan bulaş zincirini kırarak koruyacaktır.

Temasla bulaşma ise bu virüsün bulaşma ihtimali olan her alandan elimize, oradan da ağzımıza, gözümüze taşınmasıdır. Günlük hayatımızda temas ettiğimiz her şey; kapı kolundan asansör düğmesine, telefonumuzdan bilgisayar tuşlarımıza kadar her yer, şayet şüpheli biri tarafından kullanıldıysa böyle bir tehlike vardır. Burada da yine süre önemlidir. Virüsler canlı hücrelere tutunarak yaşadıkları için dış ortamlarda hızla yok olurlar. Temas riskinin olabilmesi için yüzeylerin kirli olması ve bu kirlenmenin 2-3 saat içinde vuku bulması gerekir. Ayrıca virüsler sağlam deriden geçerek hastalık yapamazlar.

Ancak kirlenmiş ellerimizi ağzımıza, gözümüze bulaştırırsak mukoza dediğimiz daha hassas yerlerimizden geçerek tehlike oluştururlar. TEMAS ZİNCİRİNİ kırmak için el ve yüz temizliğine dikkat etmek yeterlidir. Bu temizlik için ellerimizi 20-25 saniye boyunca sabunla dikkatlice yıkamak yeterli olmaktadır. Yine zinciri kırmak için temas ettiğimiz şüpheli zeminlerin 2-3 saatte bir 1/10’luk çamaşır suyu ile silinmesi yeterli olmaktadır. Zinciri kırarak hasta olmaktan korunabiliriz.

Hastalık belirtisi gösterenlerin ise öksürürken tek kullanımlık kağıt mendil kullanmaları veya ağızlarını kollarıyla kapatmaları ve maske kullanarak çevrelerini korumaları gerekir. Bu tedbirler ve onların kendilerini izole etmeleri yeni ZİNCİR HALKASI olmamalarını sağlar. Bu basit tedbirler salgının yayılmasını yavaşlatıp azaltarak hastaların ve hastalığın kontrol edilebilir olmasını sağlar.

BAĞIŞIKLIĞI GÜÇLENDİRMELİYİZ

Önemli bir diğer husus da hastalığın olabilmesi için bünyemizin buna fırsat vermesi gerekir. Bünyemizde direnç kırıcı kalp, akciğer, böbrek, diyabet gibi metabolizma hastalığı yoksa bu tür enfeksiyonları daha kolay atlatıyoruz. Riskli gruplar ve vücut direncinin azaldığı ileri yaşlardaki insanlarımızın çok daha dikkatli olmaları, üzücü sonuçların daha az olmasını sağlar. Bu salgında herkesin bağışıklık gücünü arttırıcı uygulamalar yapması gerekir. Dengeli beslenme, uygun aktivitelerle ve egzersizlerle bedenimizi dinç tutma, sigara gibi vücut direncimizi kıran zararlılardan uzak durma, uyku ve dinlenme ihtiyacımızı ihmal etmemek şeklinde özetleyebileceğimiz bu hususlar bizi enfeksiyonlara karşı da güçlü kılar ve korur.

Ülkemizde henüz yeni başlayan bu Covid-19 salgın hastalığını daha az zararla atlatmamızın birinci şartı GEVŞEMEDEN VE DİKKATLE bulaş zincirini kırmak ve yeni ZİNCİR olmamaktan geçer. Panik yapmadan, ilgililerin yapılmasını istediği, evden çıkmamak da dahil tüm tedbirleri bilinçli olarak uygulamamız bizleri bu ve benzeri hastalıklardan koruyacaktır.

Son olarak bizim sağlığımızın önemli bir adresi olan, böyle salgınlarda ise her türlü fedakârlıklarla sağlığımız için hizmet veren başta tüm hekimlerimiz olmak üzere tüm sağlık camiasına tebrik ve şükranlarımı sunuyor, herkese sağlık ve iyilikler diliyorum.




ETİKET :   cihan hastanesi enfeksiyon covid19 zincir hastalık sağlık halil ibrahim kahraman doktor uzman kocaeli

Tümü